| вучэльня |
[Тра. 17, 2012|02:52 pm] |
2012. Кожух і натуршчыкі
У метро краем вока бачыў мастака Уладзіміра Кожуха. Сівая барада, высокі лоб, правільны нос, светлыя вочы... І ўся гэта веліч, уся леанардаўская манументальнасць правільна пасаджана на шырока разгорнутыя плечы. Партрэт! Бяры і малюй, і не памылішся. З узростам усе мастакі робяцца падобнымі на... Не на карціны вялікіх майстроў, і не на малюнкі геніяў. Робяцца падобнымі да натуршчыкаў з мастацкай вучэльні і мастацкай акадэміі. |
|
|
| школа |
[Тра. 17, 2012|10:55 am] |
2012-1966. Двары і воклічы
Цёплымі вечарамі нашы мамы высоўваліся з вокнаў, і на ўвесь двор гучалі воклічы. “Сііі-ма, еээ-сці!” “Юуу-ра, кууу-шаць!” “Вооо-ва, дааа-моооў!” Даводзілася спыняць гульню ў гарады ці класы і цягнуцца дадому. Неакаторыя з нас спрабавалі выпрасіць яшчэ пару хвілінак, каб гулню не проста спыніць а скончыць. Часам, мамы нам дазвалялі пагуляць “пяць хвілін, не больш”. Мінскія вечаровыя двары былі напоўнены гэткімі “кушаць”, “дамоў”, “есці” і “пяць хвілін, не больш”. Цяпер воклічы пахаваліся ў сотавыя тэлефоны, гарадскія двары напоўніліся гыркатаннямі матораў і пагублялі гучныя матчыны галасы. |
|
|
| Уладзімір Караткевіч 7 лістапада 1977 году |
[Тра. 17, 2012|09:41 am] |
1977. Караткевіч і чартаніяна
Караткевіч любіў вадзянікоў, лесавікоў, дамавікоў і чарцей. Нехта з нас любіць жаб, хтосці паважае гномаў ды ваўкалакаў з пярэваратнямі, камусці даспадобы сланы, а пісьменнік Уладзімір Караткевіч захапляўся тутэйшымі і суседскімі чарцямі. У яго на кніжных паліцах вышнуравалася цэлае войска з літоўскіх і беларускіх, чэшскіх і польскіх сувенірных чорцікаў. Бачыў Караткевіч і чарцей праўдзівых, тых што з’яўляюцца да запойных п’янтосаў. Можна сказаць, што наш дзядзька Валодзя быў вялікім спецыялістам па чарцяках і чартаўшчыне. Таму з пад ягона пяра і з’яўляліся розныя казкі пра чорцікаў накшталт хрэстаматыйнай “Чортаў скарб”. Кнігу з гэтым “скарбам” ён і падарыў майму малодшаму брату з такім надпісам: “Міламу Міраку Адамчыку ў падзяку за яго цудоўнага чорта з сасновай кары – вось гэтага дару папяровага чорта. Чорт-дзядзька Ўладзімір Караткевіч 7 лістапада 77 г.”. Сапраўды ж, нешта ў было Караткевічу ад чорта, ад сапраўднага беларускага чорта.
 |
|
|
| Уладзімір Караткевіч |
[Тра. 16, 2012|10:28 pm] |
"Казкі" -- выбітная кніга Ўладзіміра Караткевіча. Адна з найлепшых. Яе складаюць: "Чортаў скарб" і "Верабей, сава і птушыны суд".
 |
|
|
| (бяз тэмы) |
[Тра. 16, 2012|06:35 pm] |
2012. Бархаткоў і Марыкс
Патэлефанаваў мне жывапісец Ігар Бархаткоў і спытаў: “Праўда, што ты напісаў нейкае паўсакрэтнае эсэ пра ўзаемаадносіны мастака з гаўном?” Я паспрабаваў пераканаць Бархаткова ў адваротным. Не люблю я развагі і жарты пра лайно, гной ды гаўно. Сапраўды, не люблю, бо млосна. Бархаткоў настойвае, згадвае як я пісаў пра Славу Лямачку, які на лясной паляне на працягу месяца высіраў словы СЛАВА КПСС, праўда цярплівасці і лайна хапіла толькі на вялікае СЛАВА. Давялося пагадзіцца, бо пісаў, але таемнага эсэ не маю. Каб перамяніць духмяную тэму на што іншае, я згадаў тэатральнага мастака Марыкса. А Ігар вазьмі і распавядзі такую гісторыю… У Марыкса вучыўся Красоўскі. Аднаго разу, Марыкс падыйшоў да палатна Красоўскага, наблізіў да яго свой вялікі нос, пастаяў так, выпрастаўся і прамовіў павольна і са сваім заўсёдным славацкім акцэнтам: “Не намалявАна! Не закампанавАна! Не напісАна! НасрАна і рамазАна!!!” |
|
|
| Мінск Мір Турэц Навагрудак Варакомшчына Наваельня |
[Тра. 16, 2012|10:16 am] |
Ятранка і Варакомшчына
У маім дзяцінстве крынічная і хуткаплынная Ятранка цякла па жоўтым пясочку паміж алешын і вербаў. Яна і зараз бяжыць па тым жа светлым пяску, але ў рачныя краявіды дадаліся паваленыя бурамі старыя вербы ды алешыны. Шэра-жоўтыя абветраныя камлі ляжаць упоперак рэчкі. Раней, іх выцягвалі вяскоўцы, каб забраць і папілаваць на дровы. Цяпер, Варакомшчына абязлюджваецца, дроваў трэба паменей, і няма каму выцягваць дрэвы з вады. |
|
|
| кунсткамера |
[Тра. 15, 2012|09:13 am] |
Талстой і казка
Разбіраў і парадкаваў старыя кнігі ў кватэры цесця нябожчыка. Сярод іх і знайшоў просценькае выданне “Каўказкага палонніка”. Леў Талстой пазначыў жанр свайго твора для “Азбукі” як апавяданне, а на мой розум гэта казка. У такую казку пра вайскоўца Жыліна, які патрапіў у палон да татараў і якому дапамагла ўцячы маленькая татарка Дзіна, вераць рускія людзі. Каб яны верылі Талстой і назваў сваю казку апавяданнем, якое падаецца рознымі каментатарамі за рэалістычную і ледзь не дакументальную прозу. Падман. Не дапамагала, не дапамагае і не будзе дапамагаць татарскае дзяўчо рускаму акупанту. Ні ў часы Лермантава і Талстога не дапамагала, ні ў нашы дні не дапамагае. Каўказскія дзяўчаты ўсё робяць роўна наадварот, і шэраг тэрарыстычных актаў з выбухамі у Маскве таму доказ. Відавочнае застаецца відавочным, а неверагоднае неверагодным, бо рускія людзі дагэтуль вераць у казку Талстога з красамоўным назовам “Каўказскі палоннік”. |
|
|
| хайку |
[Тра. 14, 2012|07:06 pm] |
*
Вакзальны вецер прынёс водары травы свежаскошанай… |
|
|
| школа |
[Тра. 13, 2012|11:22 am] |
Школа і капейкі
У маім школьніцтве ўвесь час пазвоньвалі капейкі. Іх давалі бацькі на сняданак, іх збіралі, у іх гулялі… Як толькі сыходзіў снег, адразу ж выплаўляліся алавянныя цюхі і распачыналася гульня “ў капейкі”. Кідаць цюху, пераварочваць ёю капейкі, адліваць цюху з расплаўленага волава ў зубным парашку лічылася вялікім майстэрствам сярод маіх аднакласнікаў. Я плавіў цюхі з Сіманоўскім і Аскіркам, плавіў з Малявічам. З імі і ў капейкі гуляў. Адной з самых вялікіх непрыемнасцяў у малодшых класах было пачуць словы старэйшых: “Ты паскачы, паскачы, і я паслухаю зазвіняць у цябе капейкі ці не зазвіняць…” Ты ўжо паспеў сказаць, што капеек у цябе няма. Тут праверка. Трэба прымаць рашэнне… Ці аддаваць капейкі? Ці ўцякаць? Ці біцца? У большасці выпадкаў я, чамусці, кідаўся біцца. Змагаўся за свае капейкі, за сваю драбязу. Можа і дарэмна, бо прайграваў старэйшым і дужэйшым. Бойку прайграваў, але капеці не даваў. Маё заставалася маім. |
|
|
| хайку |
[Тра. 13, 2012|10:29 am] |
*
Травеньскі ранак, галасы футбалістаў на стадыёне… |
|
|
| Іван Бяляеў 1921-2012 |
[Тра. 12, 2012|05:34 pm] |
2012. Іван Барысавіч і справядлівасць
Хіба жыццё справядлівае? Ты меў у сваяках чалавека надзейнага і негаваркога. Ён шмат табе дапамог, значна болей, чым ты - яму. Ты спадзяваўся вярнуць пазыкі... Цяпер, замест чалавека ты маеш таварны чэк на 90970 белрублёў; дзе 87850 -- урна звычайная, а 3120 -- мяшок для праха... І што ты можаш? Ну хіба што зрабіць віртуальны фотапартрэт ды напісаць некалькі словаў...
 |
|
|
| казка |
[Тра. 12, 2012|09:38 am] |
Блакітныя зубы
Маладая беларуска ахмурыла лядашчага француза. Той падараваў ёй старажытнае прозвішча -- Бурбон. Першае, што зрабіла ўдзельніца праекта “Няроўны брак” -- уставіла Блакітныя зубы. У яе і так былі роўныя і чыста-белыя зубы, ды няма межаў для паляпшэння. Трыста трыцца тры тысячы еўра каштавала трухляваму Бурбону стаматалагічная аперацыя ў чарговай жонцы. Жанчына заганарылася блакітназубай усмешкай. Было чым! У асляпляльную ўсмешку і закахаўся сербскі танцор. Бурбон, як ты памятаеш, быў драхлы, а такцор меў вялікі сэкспатэнцыял. Беларуска злюбілася з сербам. Француз даведаўся пра здраду, сабраў доказы і адсудзіў у здрадніцы Блакітныя зубы, усе як адзін. |
|
|
| занатоўка |
[Тра. 11, 2012|09:28 am] |
Дотык і кнігі
Займаюся тым, што хвалюе, тым, што мяне непасрэдна тычыцца. Наймацней мяне хвалюе дотык таго, што знаходзіцца на адлегласці выцягнутай рукі. Добра яшчэ, што сярод блізкіх рэчаў шмат кніг. |
|
|
| занатоўка |
[Тра. 11, 2012|09:27 am] |
Кіношнікі і жыццё
Наколькі сэксуальныя і прывабныя манашкі ў кіно, настолькі яны фрыгідныя ды агідныя ў жыцці. Кіношнікі толькі тым і займаюцца, што спрабуюць паказаць прыхарошаным навакольны свет, і з манашкамі ў іх гэты фокус атрымліваецца. |
|
|
| занатоўка |
[Тра. 11, 2012|09:18 am] |
Сон і рэальнасць
Існае шмат хто лёгка абменьвае на алкагольнае і наркатычнае забыццё. Дымны сон для такіх мянялаў даражэйшы за бадзёрую рэальнасць. |
|
|
| занатоўка |
[Тра. 11, 2012|09:15 am] |
Космас і кітабой
Выраз “выйсці ў адкрыты космас” гучыць прыкладна так, як і “выйсці па-за космас”. Чуецца анегдатычнасць прыблізна такая, што і словазлучэнні “беларускі кітабой”. |
|
|
| (бяз тэмы) |
[Тра. 11, 2012|09:13 am] |
2012. Каця і нябожчыкі
Больш за дваццаць гадоў я не заходзіў у дзедаву хату. Зайшоў. Хата нібыта прысела на кукішкі. Рэчы зменшыліся, высахлі, пасціскаліся… Раней на сценах віселі здымкі. Каця сказала, што кепска, калі ў хаце вісяць фотакарткі нябожчыкаў. Каця ўдава. Яе муж, мой дзядзька Сава, прывёз яе ў Наваельню з Украіны. Можа гэта там побойваюцца фотакартак з выявамі памерлых? У нас такога ніхто ніколі не казаў. |
|
|
| Мінск Мір Турэц Навагрудак Варакомшчына Наваельня |
[Тра. 10, 2012|09:01 pm] |
Наваеленскія могілкі
Магіла дзеда Валодзі. Магіла бабы Броні. Магіла дзядзькі Савы. Пясок. Цяпло. Сасновы дух. Самае смачнае сасновае паветра ў Наваельні. Уся даваенная Польшча лекавала сваіх сухотнікаў у нашай Наваельні. Толькі я падумаў пра здаровы сасновы дух, як мяне нешта-нейкае схапіла і сціснула абручом пад рэбрамі. Ні ўздыхнуць ні выдахнуць, нібы я захлынуўся ў сасновым жывічным паветры. Сцішыўся. Пастаяў. Адпусціла… |
|
|